Na een pilot van vier jaar op het sportpark in Hoedekenskerke hakte gemeente Borsele de knoop door. Vanaf begin 2022 worden alle sportvelden binnen de gemeente gemaaid met een robotmaaier. Dit besluit is niet licht genomen, de gemeente nam alle tijd om de bevindingen van de pilot in kaart te brengen. Daarbij is ook gekeken naar het kostenplaatje van het sportveldonderhoud en de toekomstvisie op duurzaamheid. Binnen de gemeente Borsele zijn 10 sportparken, met 28 hoofdvelden en oefenvelden.

Het is een zonnige dag als we met sportveldbeheerder Huib Vermue en buitendienst medewerker Niels van de Waart de velden van het sportpark in Heinkenszand bekijken. De nacompetitie is voorbij en het groot onderhoud wordt gestart. Begin augustus beginnen de trainingen weer, dus binnen zeven weken moet het herstel van de velden plaatsvinden.

Duurzaamheid op sportparken

De voordelen van robotmaaien zijn legio. Met stip op één: een lagere carbon footprint, omdat het gebruik van brandstof voor het maaien wegvalt. De robots maaien elektrisch en dat maakt deze manier van maaien energieneutraal. Op de sportparken in de gemeente Borsele wordt namelijk energie opgewekt met zonnepanelen op de verenigingsgebouwen. Dit past binnen de visie van gemeente, waarbij duurzaam werken een belangrijk speerpunt is.

Het overstappen op robotmaaien bespaart niet alleen veel kosten met brandstof, maar ook in manuren. In het maaiseizoen was één man fulltime bezig met de velden en die arbeidsuren kunnen nu op een andere plaats worden ingezet. De robotmaaier maait ook ’s nachts door, dat is ideaal om extra maaiuren te realiseren buiten trainingen en wedstrijden om. Vermue: ‘Het maatwerk op veldniveau wordt steeds meer. Als je al het onderhoud in eigen beheer kunt doen, ben je extreem flexibel. En dat zie je terug in de kwaliteit van de velden’.

Afbeelding: van een afstandje lijkt het doelgebied nog erg kaal, maar er is al doorgezaaid en van dichtbij zie je de grassprieten duidelijk boven de grond staan.

De grasmat profiteert

De pilot in Hoedekenskerke liet verschillende voordelen voor de grasmat zien bij het gebruik van de robotmaaier.

  • Betere grasbezetting. Een hogere maaifreqentie en een goed bemestingsschema hebben een positieve invloed op het herstel en de groei van de grasmat. Door een betere grasbezetting van de velden, kan verspreid doorzaaien beter worden toegepast. Gebruik verschillende sportveldmengsels, toegespitst op de periode van het jaar. Denk hierbij in het voorjaar aan een mengsel met variëteiten die goed kiemen bij lagere temperaturen. In de maanden juni en juli kies je variëteiten die een hoge betredingstolerantie hebben.
  • Lage onkruiddruk. Sportveldbeheerder Huib Vermue is er stellig van overtuigd dat de druk van onkruiden als weegbree, madeliefje en paardenbloem afnemen. Door vaker maaien, krijgen de cultuurgrassen alle kansen om zich goed te ontwikkelen. Dit resulteert in een dichte mat, waar onkruiden en ongewenste grassen nauwelijks kans krijgen zich te vestigen. Ook molshopen in het veld lijken tot het verleden te horen - blijkbaar passeert een mol het elektrisch spanningsveld van de draad rond het sportveld niet graag.
  • Hoge maaifrequentie. Wij als grasleverancier zeggen regelmatig ‘met maaien maak je de grasmat’. En dat is precies wat de robotmaaier doet. De maaifrequentie is van gemiddeld 1x per week toegenomen naar 3-4x per week. Het gras reageert daar positief op door continu te willen herstellen. Het resultaat? Minder kale plekken, een dichte grasmat én meer veldbeemd in de velden.
  • Langer maaiseizoen. Door het gebruik van een robotmaaier wordt het maaiseizoen verlengd. Dat is positief voor de grasmat. De bodemverdichting door het maaien in periodes met nat weer is zo goed als verdwenen. Verticuteren en vegen met de Amazone is minder vaak nodig, maar de machine wordt wel regelmatig ingezet om de vlakheid van de mat te bevorderen. Oneffenheden in de doelgebieden worden hiermee weggehaald en uiteraard is de machine een hulpmiddel om onkruid weg te halen om aan de doelstellingen van IPM te voldoen. Door minder werkgangen is er een lagere belasting van de velden. Zowel voor de bodem als voor de grasmat heeft robotmaaien dus voordelen.
  • Chemievrij onderhoud. Door vroeg in het voorjaar door te zaaien krijg je de mat sneller dicht. Bij een gesloten mat krijgen onkruiden en ongewenste soorten minder kans. Dat betekent dat je geen chemie meer hoeft te gebruiken. Dat is beter voor de grasmat en beter voor de bodem.

Contact met de verenigingen

De persoon die de grasmaaier bemande, was ook de ogen en oren van de sportveldbeheerder. De robotmaaier kan veel, maar communiceren met de verenigingen valt daar niet onder. Door de vrijwilligers van de verenigingen te betrekken bij het maaien met de robotmaaier ontstaat juist meer contact. De vrijwilligers hebben toegang tot de app en kunnen dus precies zien waar de maaier bezig is. Ook nemen ze sneller contact op als er bijv. niet gemaaid kan worden i.v.m. activiteiten of als er iets niet goed functioneert. Zo ligt een deel van het onderhoud wat betreft het maaien bij de verenigingen. Dit wordt zowel door de gemeente als de verenigingen positief ervaren. Van de Waart: ‘Als onderhoudsteam kijken we altijd naar de kwaliteit van het veld, niet naar het gebruik. De vereniging wil het veld dan lekker kort maaien voor een wedstrijd, maar wij zien in de weersvoorspelling dat het na de wedstrijd 14 dagen droog blijft. Dan zetten we dus niet in op kort maaien. Omdat we nu korte lijntjes hebben, kunnen we zulke beslissingen veel makkelijker nemen.’

Afbeelding: de robotmaaier neemt ook de hoekjes en randen buiten het sportveld mee. In de app is in te stellen hoe vaak de robot deze stukken maait.

Voordelen van robotmaaien

Afhankelijk van het aantal sportvelden worden zowel grote als kleinere robotmaaiers ingezet. In de capaciteitsbehoefte worden ook stroken en hoekjes gras meegenomen, die niet tot het sportveld behoren. Door de frequentie van 3-4x per week maaien per veld is een werkgang als vegen dit jaar nog niet nodig geweest. De software van de maaiers ondergaat regelmatige updates, zodat het systeem altijd up to date is. In de app wordt alle data verzameld over het maaien. Zo heeft het hele groenteam de informatie te allen tijde tot hun beschikking. Nog een voordeel is dat de periode van afschrijving van een robotmaaier langer is ten opzichte van een brandstofmaaier. Er wordt nu uitgegaan van een gemiddelde levensduur van 10 jaar en uiteraard kunnen de maaiers gefaseerd vervangen worden. Dat betekent dat de investering niet in 1x terugkomt.

Om het verhaal compleet te maken, is het goed om ook de nadelen van robotmaaien aan te stippen. Zo laden de wielen van de maaier aan met grasresten, zeker als er nog dauw ligt of wanneer het regent. De wielen moeten dus regelmatig worden schoongemaakt. Dit geldt ook voor de onderkant van het maaidek. Een punt van aandacht is ook dat de mesjes regelmatig vernieuwd moeten worden. Dit wordt in de gemeente Borsele 1x per maand gedaan.

Meer weten of advies op maat? Benader één van onze specialisten.

Picture

Job Steunenberg | Noord- en Midden-Nederland

T. 06 - 22 55 80 67
E. job.steunenberg@limagrain.nl
Picture

Mark van Putten | Midden- en West-Nederland

T. 06 - 51 61 13 03
E. mark.vanputten@limagrain.nl